جک لندن(1876-1916 ميلادی)
جک لندن ۱۵۰ ساله شد– نويسندهای انقلابی که به یک نژادپرست ثروتمند تبدیل شد
جک لندن سوسیالیست پرشوری بود که بعداً زمینداری ثروتمند شد. نویسندهای بود که با کتابهایی مانند «آوای وحش» و «سگ گرگ»(در فارسی با عنوان سپيد دندان –م) بر چندین نسل از جوانان تأثیر گذاشت؛ و با رمان «پاشنه آهنین»، به صف نویسندگان بزرگ پرولتاریا پیوست. دوازدهم ژانویۀ امسال (2026)، سالروز صد و پنجاه سالگی اوست.
خیابان Dorest، شرق لندن. عکس از کتاب «مردم مغاک» (۱۹۰۳)، گزارشی از فقر در پایتخت امپراتوری بریتانیا. سمت راست: جک لندن (۱۸۷۶-۱۹۱۶) عکاس: Public Domain / مونتاژ: نشريۀ پرولتر
از وضعيّت فلاکتبار مردم منطقۀ شهری شرق (Whitechapel) در لندن است. اماهمچنين کتابهایی مانند «آوای وحش» به سال ۱۹۰۳ و «سپيد دندان» به سال ۱۹۰۶ که مخاطب آن خوانندگان جوان هستند، حاوی انتقاد تند و شديدی به سرمایهداری میباشند. جک لندن درهر دو رمان، سگها را به استعاره در نقش پرولتاریا قرارمیدهد: که پس از جک لندن تنها ۴۰ سال عمر کرد. اما در طول عمر کوتاه خود چندین رمان و داستان کوتاه خلق کرد که میتوان آنها را جزو بهترینهای آثارادبیات پرولتری قرار داد.او در رمان «پاشنه آهنین» که در سال ۱۹۰۷ منتشر شد، دست به نقد تند و تیز طبقاتی از سرمایهداری انحصاری آمریکا میزند؛ که قدرت مالکان و بنگاههای معظم صنعتی- مورگان، راکفلر، استاندارد اویل، فولاد آمریکا- را در ترکيب با فساد مطبوعاتی و دستگاه قضايی و کلیسا باز مینمايد، و نيز نشان میدهد که این نهادها چگونه و تا چه حدّ مدافع منافع اقتصادی سرمایهداران بودهاند. قهرمان اصلی کتاب، ارنست اورهارد، کارگرانقلابی است که ، احتمالاً خود ساکن لندن، منطقۀ یوجین وی. دبس، و پايهگذار جنبش اتحادیه کارگری کارگران صنعتی جهان (IWW) بود. از ديگر اعضای اين اتحاديه میتوان از جمله جوهیل، فعال سنديکايی سوئدی، و ویلیام «بیگ بیل» هیوود، رهبر حزب کمونیست ایالات متحده را نام برد. پاشنه آهنین، رژیم خشن و بیرحمی است که کارآيی اش سرکوب بیرحمانۀ جنبش انقلابی رو به رشد است- يک دستگاه دولتی سرکوبگر خشن که جک لندن سالها پیش از ظهور رژيمهای نازيستی- فاشيستی موسولینی و هیتلر در ایتالیا و آلمان، توصیف کرده است.
جک لندن ضمن انتقاد از اصلاحطلبان که به اصلاح سرمايهداری در چارچوب همان نظام اعتقاد دارند، تأکيد میکند که طبقه حاکم هرگز داوطلبانه از موضع قدرت خود دست نخواهد کشید. او چند سال قبل از جنگ جهانی اول، پیشبینی میکند که چگونه استثمارسرمایهداری و مبارزه برای بازارها به یک جنگ بزرگ منجر خواهد شد. او اهميّت همبستگی بینالمللی پرولتاریا، که چگونه یک اعتصاب عمومی درایالات متحده و آلمان میتواند موجب توقف يک جنگ بزرگ گردد را تشريح و تفسيرمیکند.
کتاب گزارشی و تصويری با عنوان «مردم مغاک»(به فارسی با عنوان تهيدستان چاپ شده است- م) به سال ۱۹۰۳، گزارشی به شدت تکاندهنده سالها کار سخت و طاقتفرسا، علیه شکنجهگران-استثمارکنندگان خود شورش میکنند.
جک لندن پیش ازآن که به طور جدّی به کار نویسندگی بپردازد، به مشاغل ديگری از قبيل کارگر صنعتی، ملوان و نيز مدت کوتاهی به عنوان جویندۀ طلا درکلوندایک آلاسکا، اشتغال داشت. البته از کار به عنوان جویندۀ طلا ثروتمند نشد. درعوض، از نوشتن داستانهای مربوط به آن زمان، همچون رمانهایی که دوران تب بزرگ طلا را تصوير میکردند، به ویژه «آوای وحش»، موفقیتهای عظیمی به دست آورد. اين رمانها درضمن پایان دوران انقلابی جک لندن را رقم زدند. او با خریدن مزرعۀ گلن الن در کالیفرنیا، به ثروت دست يافت و از راه انقلاب دور شد. نویسندهای که از نظر سیاسی با مانیفست کمونیست بیدار شده بود، برای انقلاب تبلیغ کرده و پیش از نوشتن پاشنه آهنين ، مجموعه داستانهای کوتاه «جنگ طبقاتی» را در سال ۱۹۰۵ و «مرتد» را در سال ۱۹۰۶ منتشر کرده بود، که چگونگی سوءاستفاده سرمایهداران از کودکان خردسال به عنوان نیروی کار در جهت کسب سود را به تصوير کشيده بودند، اينک علایق جدیدی پیدا کرده بود:«من تنها به یک دلیل کتاب جدیدی مینويسم؛ که سیصد یا چهارصد هکتار به املاک باشکوهم افزوده گردد.»
جک لندنی، که در سال ۱۹۱۱ تجليل و استقبال گرمی از انقلاب مکزیک به رهبری پانچو ویلا و امیلیانو زاپاتا کرده بود، سه سال بعد به عنوان خبرنگار جنگ به مکزیک بازگشت. او چون خبرنگار، ضمن فرستادن گزارش به خانه يعنی آمريکا، به ستايش مداخلۀ ایالات متحده در مکزيک، با اين استدلال که برای ایجاد نظم «در حیاط خلوت» دخالت ایالات متحده ضروری است، پرداخت. استدلالی که هنوز هم امروزه از محافل برجستۀ آمریکایی شنیده میشود.
جک لندن، ديگر اينک همچنین به یک نژادپرست آشکار تبدیل شده بود؛ و در کتابهای بعدی خود، یکی از مفسران مدافع برتری نژاد سفید گرديد. یک نمونۀ معروف اين است: پس از اینکه بوکسور سیاهپوست جک جانسون در سال ۱۹۱۵ عنوان قهرمانی سنگین وزن را به دست آورد، لندن آشکارا سعی میکرد جیم جفریز سفیدپوست را تحت تأثیر قرار دهد تا «افتخار برتری نژاد سفید را نجات دهد». اصطلاح «امید سفید» را به لندن نسبت میدهند که علاقۀ وافری به بوکس داشت.
جان گریفیث «جک» لندن در ۱۲ ژانویه ۱۸۷۶ در سانفرانسیسکو در خانوادهای نسبتاً فقیر متولد شد. پدرش سرشناس نبود و جک توسط مادر و همسرش، یک کهنه سرباز جنگ داخلی، بزرگ شد و پرورش يافت. او در ۲۲ نوامبر۱۹۱۶، پس از یک دوره زندگی مرفه و مصرف فزایندۀ الکل که کلیههایش از کار افتاده بود، در ملک باشکوه خود در کالیفرنیا درگذشت.
جنی فارل، محقق ادبی ایرلندی، در روزنامه «دنیای مردم»، ارگان حزب کمونیست ایالات متحده، مینویسد که جک لندن را عليرغم خیانتاش، هنوزهم باید «همچون صدای درخشان طبقه کارگر به یاد آورد - که با مبارزه شکل گرفت، با نبوغ ارتقاء يافت و در نهایت توسط تناقضات فرسایندۀ سیستمی که او در پی سرنگونیاش بود، خاموش شد.»
آوای وحش (۲۰۲۰). عکس: استودیوهای قرن بیستم
نویسندهای پرکار
جک لندن در طول ۲۳ سال، بین سالهای ۱۸۹۳ تا ۱۹۱۶، بیش از ۲۵۰ عنوان کتاب نوشت: ۲۳ رمان، و بیش از ۲۰۰ داستان کوتاه که در ۲۰ مجموعه داستان کوتاه منتشر شدهاند. علاوه بر اینها، حدود ۲۵ کتاب مستند و سه نمایشنامه نيز نوشته است. در مجموع حدود ۵۰ فیلم از آثار ادبی وی ساخته شده است: در اوایل سال ۱۹۱۹، ولادیمیر گاردین، کارگردان شوروی، يک اثر سینمایی از رمان «پاشنه آهنین» (Zheleznaja pjata) ساخت. رمان آوای وحش هفت بار فیلمبرداری شده است. اول بار در سالهای ۱۹۲۳ و ۱۹۳۵ با بازی کلارک گیبل در نقش اصلی، و اخیراً در سال ۲۰۲۰ با بازی هریسون فورد. «سگ گرگی»(که در فارسی با عنوان سپيددندان چاپ شده - م) یازده بار فیلمبرداری شده است. در سال ۱۹۹۱، ایتن هاوک نقش اصلی (با شمايل انسانی) را در سپيد دندان بازی کرد که در سال ۲۰۱۸ نیز با شرکت پل جیاماتی برای یکی ديگر از نقشها، فیلمبرداری شد. در سال ۲۰۱۹، فیلم ایتالیایی «مارتین ایدن»، بر اساس رمان زندگینامۀ جک لندن، کارگری که نویسنده شد، ساخته شد.
یان بنگتسون
۱۲ ژانویه ۲۰۲۶
https://proletaren.se/artikel/jack-london-150-ar-revolutionaren-som-blev-rik-rasist
نظر شما